Grímsá í Borgarfirði

Grímsá og Tunguá, staðsettar í Borgarfirði, eru þekktar sem tvær af bestu laxveiðiám Íslands. Grímsá á upptök sín í Reyðarvatni, sem liggur inn af Lundarreykjadal. Fjöldi lítilla lækja og kvísla, þar af nokkrar lindir, renna í ána og gefa henni einkenni lindár. Tunguá, sem ber mun minna vatn, á upptök sín í vesturhlíðum Kvigyndisfells og telst hreinræktuð dragá.

Sameinað vatnasvið ánna er 313 km². Grímsá er 42 km löng, þar af eru 32 km aðgengilegir laxi. Tunguá er 20 km löng, þar af eru 11 km laxgengir.

Meðalveiði í báðum ánum samanlagt á árunum 1974–2008 var 1.357 laxar á ári, með hámarki 2.223 laxa árið 2008, og lægsta afli var 717 laxar árið 1982.

Laxveiði í Grímsá á sér langan og merkilegan söguþráð. Í Egils sögu er lýst mannskæðri orustu við Laxafit, sem sagnfræðingurinn Björn Blöndal telur að hafi átt sér stað á austurbakka Langadráttar. Í elstu heimildum frá Reykholtskirkju, frá árinu 1236, kemur fram að kirkjan hafi átt fimm hluti í veiðirétti í Grímsá og haft umsjón með þremur þeirra. Hún átti einnig fiskigildrur í ánni og stíflu við útfall Reyðarvatns. Þó þessi mannvirki séu löngu horfin, á Reykholtskirkja enn í dag 5/8 hluta af öllum veiðirétti í Laxfossi.

Fyrstu skráðu stangveiðarnar í Grímsá voru árið 1862, þegar breskir veiðimenn komu að veiðum í ánni. Frá þeim tíma og fram yfir Fyrri heimsstyrjöld – og að hluta í millistríðsárunum – sóttu Bretar neðri hluta árinnar mjög stíft. Eftir Síðari heimsstyrjöld og fram á fyrri hluta áttunda áratugarins, veiddu landeigendur sjálfir eða leigðu veiðina til íslenskra veiðimanna.

Árið 1971 var stofnað veiðifélag fyrir báðar árnar og árið 1972 hóf Stangaveiðifélag Reykjavíkur að leigja veiðiréttinn. Sem hluta af samkomulaginu reisti félagið veiðihús við Grímsá, sem var opnað vorið 1973.

Eftir að leigutímanum lauk sá veiðifélagið sjálft um sölu veiðileyfa fram að lokum veiðitímabilsins 2004. Þá voru árnar leigðar til Hreggnasa ehf., sem hélt réttinum til haustsins 2014.